Geboortesteen februari: amethist, de paarse steen die ooit zo duur was als robijn
Amethist is de geboortesteen van februari: paars, betaalbaar en met een verhaal dat teruggaat tot de oude Grieken en hun wijnbekers.
In het kort
De geboortesteen van februari is de amethist, een paarse variant van kwarts. Hij scoort een 7 op de schaal van Mohs, dus hij kan prima in een ring. De mooiste kleur is een diep, egaal paars zonder bruine of grijze zweem. Een amethist kan in langdurig fel zonlicht iets verbleken. Op de moderne én de traditionele lijst is amethist de enige steen voor februari.
Februari is de kortste maand, maar de geboortesteen februari maakt dat ruim goed. Amethist is een van de bekendste edelstenen ter wereld en tegelijk een van de betaalbaarste. Dat laatste is vrij nieuw. Tot ver in de negentiende eeuw stond amethist in hetzelfde rijtje als robijn en smaragd. Pas toen er in Brazilië enorme hoeveelheden opdoken, kwam hij binnen bereik van iedereen. Goed nieuws voor iedereen die van paars houdt.
Een steen die je nuchter zou houden
Er zit een feestje in de naam. Die komt uit het Grieks: amethystos betekent ruwweg “niet dronken”. Volgens de overlevering dronken de oude Grieken en Romeinen uit amethisten bekers, of droegen ze de steen, om een helder hoofd te houden bij het feestmaal. De Franse dichter Rémy Belleau maakte er in 1576 een mythe van, over een meisje dat in een witte steen verandert en door de wijngod Bacchus paars wordt gekleurd met wijn. Mooi verhaal, maar dus geen eeuwenoude Griekse mythe en zeker geen bewijs dat je van amethist minder kater krijgt.

Van het feestmaal naar de kerk: in de christelijke traditie werd amethist de steen van bisschoppen, die hem van oudsher in hun ring droegen. Daardoor kreeg hij ook een betekenis van bescheidenheid en innerlijke rust. Nu wordt amethist vooral gegeven als symbool voor kalmte en helderheid.
Welke kleur amethist is het mooist?
Amethist heeft een hele kleurenwaaier, van bleek lila tot diep paars. De kleur komt van sporen ijzer in het kwarts en natuurlijke straling in de aarde. Juweliers gebruiken een paar handelsnamen om de tinten te beschrijven:
| Naam | Kleur | Wat je moet weten |
|---|---|---|
| Rose de France | Licht lila, bijna roze | Zacht en romantisch, goedkoper, mooi in rosé en zilver |
| Middenpaars | Helder paars | De klassieke amethistkleur, het meeste aanbod |
| “Siberisch” | Diep paars met rode en blauwe flitsen | Handelsnaam voor topkwaliteit, komt niet per se uit Siberië |
Let bij het kiezen op egaliteit. Veel amethist heeft kleurzones: strepen of vlekken waar het paars sterker of zwakker is. Dat zie je het best als je de steen van opzij bekijkt tegen een vel wit papier. Even spieken mag. Een bruinige of grijze ondertoon drukt de waarde.
Herkomst
Waar komt al die amethist vandaan? De meeste komt uit Brazilië en Uruguay, waar hij vaak in holle geodes groeit, soms zo groot dat je erin kunt staan. Zambia levert diep gekleurde stenen met een koelere tint. Ook in Madagaskar, Mexico en Rusland wordt amethist gevonden. Uit Bolivia komt ametrien, een natuurlijke mix van amethist en citrien in één steen.

Is amethist geschikt voor een ring?
Ja, gerust. Met een 7 op de schaal van Mohs is amethist net zo hard als het kwarts in stof en zand. Gewoon stof krast hem dus niet snel, maar na jaren dagelijks dragen kunnen de facetranden wat afslijten. Droom je van een cocktailring met een flinke amethist? Dan zit je goed: grote stenen zijn betaalbaar, dus je kunt uitpakken zonder dat je bankrekening ervan schrikt. Bij een ring voor elke dag is een wat lagere zetting slimmer.
Echt of nep?
Hier wordt het lastig. Labgemaakte amethist bestaat en is zonder apparatuur moeilijk van natuurlijke te onderscheiden. Daarnaast wordt paars glas soms als amethist verkocht. Glas is zachter en voelt sneller lauw aan in je hand, en vaak zie je er ronde luchtbelletjes in. Bij een spotprijs voor een grote, perfect heldere steen mag je kritisch zijn. Een gerenommeerde verkoper vermeldt of een steen natuurlijk of synthetisch is.
Onderhoud
Een amethist schoonmaken vraagt weinig: lauw water, een druppel zeep en een zacht borsteltje. Ultrasoon kan meestal, maar niet bij stenen met barstjes of als de steen is behandeld. Vermijd snelle temperatuurwisselingen, zoals van de sauna in de koude buitenlucht, en bewaar hem in een eigen vakje. Hoe je dat handig regelt, lees je bij sieraden bewaren.
Geboortesteen februari: moderne en traditionele lijst
Bij februari is de keuze snel gemaakt. Amethist staat op de moderne lijst, op de oorspronkelijke lijst van 1912 en op de Britse lijst, telkens als enige steen. Alleen in oudere Europese lijsten, van de vijftiende tot het begin van de twintigste eeuw, kom je naast amethist ook hyacint en parel tegen. Hyacint is een oude naam waarvan niet altijd duidelijk is welke steen ermee bedoeld werd.
| Lijst | Steen voor februari |
|---|---|
| Modern (Jewelers of America, nu) | Amethist |
| Traditioneel (Amerikaanse lijst van 1912) | Amethist |
| Brits (National Association of Goldsmiths, 2013) | Amethist |
| Oudere Europese lijsten | Amethist, hyacint, parel |
Variatie zoek je dus in de kleur, niet in de steen: van zacht lila tot diep paars is het allemaal februari. Het hele rijtje per maand staat bij alle geboortestenen op een rij.
Cadeau-ideeën voor februari
Februari heeft een ingebouwd cadeaumoment: Valentijnsdag. En eerlijk, na het zoveelste rode hartje is een paarse steen een verademing. Ideeën:
- een zilveren ketting met een druppelvormige amethist, makkelijk te dragen en betaalbaar (zie ook sieraden voor Valentijnsdag);
- een grote cocktailring voor wie van opvallend houdt;
- lila Rose de France-oorbellen in rosé, voor een zachte look;
- een kralenarmband van amethist, die je combineert met andere armbandjes (zie kralenarmbandjes).
Amethist staat mooi in zilver en witgoud, maar ook in geelgoud geeft hij een rijk, koninklijk contrast. Twijfel je wat bij iemand past, kijk dan bij goud of zilver bij jouw huid.
Amethist en citrien: familie
Een leuk weetje om mee te eindigen: verhit je amethist, dan wordt hij geel tot oranje. Een groot deel van de citrien in de winkel is op die manier gemaakt. Citrien is een van de geboortestenen van november, dus februari en november zijn eigenlijk broer en zus. Benieuwd naar de rest van de familie? Alle andere maanden vind je in het overzicht geboortestenen per maand en op de edelstenen-pagina.
Veelgestelde vragen
Februari geboortesteen: is er een alternatief voor amethist?
Officieel niet. Wie zoekt op geboorte steen februari, vindt op de moderne, traditionele en Britse lijst steeds amethist. Wil je een andere tint, kies dan een lichte Rose de France of een diep paarse amethist: allebei nog steeds de geboortesteen van februari.
Wat is de geboortesteen van februari?
Amethist, een paarse kwarts. Zowel de moderne lijst van de Amerikaanse juweliers als de traditionele lijsten noemen alleen amethist voor februari.
Wat betekent amethist?
Volgens de overlevering houdt amethist je helder en nuchter; de naam betekent in het Grieks “niet dronken”. Later werd hij een steen van bisschoppen en daarmee van rust en bescheidenheid. Het gaat om symboliek, niet om een bewezen werking.
Verkleurt amethist?
Sommige amethist kan verbleken als hij lange tijd in fel zonlicht of hitte ligt. Bij normaal dragen merk je daar niets van. Bewaar hem in het donker als je hem niet draagt.
Is amethist duur?
Nee, amethist is een van de betaalbaarste edelstenen, ook in grotere maten. Alleen stenen met een uitzonderlijk diepe, egale kleur zijn duidelijk duurder.


